Advocaat-fiscalist verbindt rechtsgevolgen van twee disciplines: burgerlijk recht en fiscaal recht

De aanduidingen 'fiscaal advocaat' en 'advocaat-fiscalist' lijken op elkaar, nietwaar ? Toch worden de termen gebruikt voor andersoortige advocatuur. De fiscaal advocaat houdt zich in het algemeen voor een belangrijk deel bezig met fiscaal strafrecht. De advocaat-fiscalist, zoals ik, kijkt naar een civiele of fiscale zaak vanuit diepgaande kennis van beide vakgebieden en weet zo de raakvlakken met scherpe en kritische blik te verbinden. Dat is nuttig, omdat anders kansen verloren kunnen gaan.

Een mooi voorbeeld hiervan die ik voorbij zag komen, is de zaak waarbij iemand een stuk grond had gekocht om op te bouwen. Dan is het wel belangrijk dat de grond niet vervuild is. Koper en verkoper hadden afgesproken dat hiertoe een bodemonderzoek zou plaatsvinden, waarvan de uitkomst van belang was voor het doorgaan van de transactie. Maar omdat de overdrachtsbelasting op korte termijn verhoogd zou worden, spraken zij ook af dat de grond alvast notarieel zou worden geleverd en dat als de grond vervuild bleek, de levering teruggedraaid zou kunnen worden. De notaris verzorgde de levering bij akte, waardoor overdrachtsbelasting was verschuldigd.

U raadt het al, na onderzoek bleek de grond vervuild. De koper beriep zich op de overeenkomst en liet de grond (bij akte) terugleveren. Hij nam daarop het standpunt in dat de afgedragen overdrachtsbelasting teruggegeven moest worden, omdat sprake was van een ontbindende voorwaarde (artikel 19.1.a Wet Belastingen van Rechtsverkeer). De belastinginspecteur zag het anders en vond dat sprake was van (terug)levering door een opschortende voorwaarde, waardoor de teruggaaf niet kon worden verleend. Daarom was die 'terugleverakte' ook opgesteld, volgens hem. En zo belandde het bij de belastingrechter.  Deze paste het zogenoemde 'Haviltex' arrest toe, dat erop neerkomt dat gekeken moet worden naar de partijbedoelingen. En dat was: ontbinding ingeval van vervuiling. Daarom was er inderdaad recht op teruggaaf. Die 'terugleverakte' was helemaal niet belangrijk. 

Het aardige van de uitspraak is dat hier een fiscaal rechtelijk probleem, geheel wordt opgelost door zeer precies vanuit civiel (burgerlijk) recht naar de situatie te kijken. En dát is het vakgebied van de advocaat-fiscalist. Een mooi vak.