Inhalige fiscus teruggefloten door belastingrechter

Als iemand een flink voordeel toevalt, kun je er gif op innemen dat de fiscus alle zeilen bij zet om dat eens lekker af te romen ten gunste van ‘vadertje Staat’. Soms levert dat in fiscaal-juridische zin mooie fijn-slijperij op, omdat belastingwetten generieke begrippen kennen, die uitnodigen tot snedige ‘valt dit er nou wel of niet onder’ filosofieën.

Eén van de meest voorkomende voorbeelden hiervan is de loonbelasting. Als kurk waarop de Nederlandse financiële overheidshuishouding drijft, wordt deze door de belastingdienst tot op de laatste cent uitgemolken. Zo herinner ik mij een uitspraak van de belastingrechter, die knarsetandend een inspecteur in het gelijk moest stellen toen deze over een kilometeradministratie van een auto van de zaak oordeelde dat het ‘1 kilometer privé teveel’ (van de 500) was voor vrijstelling van de inkomensbijtelling. Je ziet die inspecteur voor je.

Recent speelde een indrukwekkender situatie: de eigenaar van een historisch familiebedrijf had zijn aandelen in dat bedrijf, met een waarde van ruwweg 8 miljoen, geschonken aan de zittende directeur zodat deze het bedrijf niet alleen als directeur, maar ook als eigenaar duurzaam zou kunnen voortzetten. U raadt het al: “Loon!” brult de inspecteur en legt een aanslag loonbelasting van ongeveer de helft van dat bedrag op. Nou, dat is smullen voor een advocaat-fiscalist. Wat hij erover zegt wordt door de rechter terecht gevolgd en dat is dit: het is helemaal geen loon, want de aandelen zijn niet van het bedrijf, maar van de eigenaar van het bedrijf. Er is wel een samenhang met de dienstbetrekking, maar dat betekent nog niet dat dit voordeel dan ook loon is. De eigenaar is ook niet door het bedrijf (als werkgever van de directeur) voor diens schenking financieel gecompenseerd.

Dus speelt geen loonbelasting (bijna 50%) maar schenkbelasting (bijna 20%). En die schenkbelasting moet worden berekend over de waarde van hetgeen is verkregen. Die waarde wordt gedrukt door de aan de schenking verbonden ‘doorgifteverplichting’ als de directeur zijn stoel afstaat aan een opvolger. Hij heeft dus eigenlijk niet meer dan het zogenoemde vruchtgebruik (recht op dividenden). En daar zijn weer regels voor onder de schenkbelasting. Voer voor specialisten daarin.

Als de kosten niet zo enorm zouden zijn, lijkt het net een potje schaken. Mooi vak hoor!
Uitspraak: Rechtbank Noord Nederland, 29 januari 2026, LEE 25/412